De EU AI Act zorgt voor transformatie in de financiële dienstverlening
![AI transformatie in de financiële dienstverlening](https://digitalpress.fra1.cdn.digitaloceanspaces.com/wrrceht/2024/07/Ai-business.webp)
De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) in de financiële sector heeft een enorme vlucht genomen. AI technologie biedt een breed scala aan toepassingen, van het personaliseren van de bankervaring voor klanten tot het bestrijden van witwassen, slimme transactiemonitoring, snellere afhandeling van kredietbeoordelingen, persoonlijk beleggingsadvies en geavanceerde chatbotdiensten. Geen steen is onberoerd gebleven; AI weet een stempel op de markt te drukken.
Hoewel het gebruik van AI talrijke voordelen biedt, heeft de AI transitie regelgevers ertoe aangezet de potentiële risico's grondig te onderzoeken en te beteugelen. De Europese Commissie (EC) streeft ernaar bestaande en nieuwe AI technologie in een wenselijk kader te plaatsen met de baanbrekende EU AI Act.
![AI & ChatGPT trainingen van AI Personeelstraining](https://digitalpress.fra1.cdn.digitaloceanspaces.com/wrrceht/2024/07/ai-training-verbeteren-kennis-banner.webp)
Risico's in balans brengen
De kern van de EU AI Act is het implementeren van een horizontale regelgevende structuur die ervoor zorgt dat elk AI-systeem op de EU-markt betrouwbaar, veilig en wettelijk is. De EC hanteert een risicogebaseerde benadering, waarbij bepaald wordt of een systeem een onaanvaardbaar, hoog, beperkt of laag/minimaal risico voor de eindgebruiker vormt.
Wat staat de EU AI Act niet toe?
Onaanvaardbare risicosystemen, zoals systemen die biometrische technologie op afstand gebruiken, worden verboden. Systemen met een hoog risico worden toegestaan, maar moeten wel voldoen aan strenge nieuwe regels op het gebied van risicomanagement, datatraining, transparantie, cybersecurity en allerlei testen. Systemen met een beperkt risico, zoals chatbots dienen transparantieverplichtingen na te leven. Systemen met een laag/minimaal risico hoeven vaak geen aanvullende regelgeving na te leven, maar alle AI systemen en tools binnen een bedrijf dienen geclassificeerd te worden. Een goed AI Beleid is daarom voor bijna ieder bedrijf een must.
Hoe kan ik meer leren over AI?
Transparantie en toezicht
De EU AI Act bevat speciale bepalingen voor generatieve AI en de inhoud die het genereert, evenals voor de delegatie van nationale toezichthoudende en markttoezichtorganen. Dit bevestigt dat de EC een gematigde aanpak nastreeft bij de regulering van deze zich snel ontwikkelende technologie.
De impact op de financiële sector
Gezien het wantrouwen van een deel van de consumenten jegens generatieve AI, kunnen de invoering van regelgeving, verbeterd menselijk toezicht en verdere transparantiemaatregelen dit vertrouwen helpen herstellen. Financiële instellingen moeten transparant zijn over hoe zij deze nieuwe technologie omarmen en hoe zij data gebruiken.
De EU AI Act zal zowel uitdagingen als kansen bieden voor innovatie in de financiële dienstensector:
Uitdagingen voor innovatie
- Strengere regels en compliance-eisen voor 'hoog-risico' AI-systemen die veel worden gebruikt in de financiële sector, kunnen de innovatie en adoptie van geavanceerde AI-toepassingen vertragen.
- De vereisten voor transparantie, verantwoording en menselijk toezicht bij AI-systemen verhogen de complexiteit en kosten voor financiële instellingen om nieuwe AI-oplossingen te ontwikkelen en te implementeren.
- Het paradoxale effect is dat de wet, in een poging de negatieve kanten van AI te beteugelen, ook de positieve ontwikkeling en innovatie zou kunnen smoren, vooral voor kleinere spelers met minder middelen.
Kansen voor innovatie
- De nadruk op veiligheid, betrouwbaarheid en ethische normen voor AI-systemen kan leiden tot meer vertrouwen van consumenten en stimuleren dat financiële instellingen investeren in kwalitatief hoogwaardige en verantwoorde AI-technologieën.
- De uniforme regels voor alle aanbieders van AI-producten en -diensten in de EU creëren een gelijk speelveld en kunnen innovatie aanmoedigen bij spelers die zich richten op veilige en ethische AI-oplossingen.
- De focus op grondrechten en privacy kan financiële instellingen ertoe aanzetten te innoveren met AI-toepassingen die de privacy van klantgegevens beter beschermen.
- Hoewel de implementatie uitdagingen met zich meebrengt, biedt de AI Act ook kansen om de kwaliteit en verantwoordelijkheid van AI in de financiële sector te verbeteren.
Welke AI-toepassingen in de financiële dienstverlening worden beïnvloed door de EU AI Act?
De EU AI Act zal een aanzienlijke impact hebben op AI-toepassingen in de financiële dienstensector, met name op 'hoog-risico' systemen die een grote invloed kunnen hebben op individuen. Enkele belangrijke AI-toepassingen die beïnvloed worden:
Kredietwaardigheidsbeoordelingen
AI-systemen die worden gebruikt voor kredietwaardigheidsbeoordelingen en kredietscoringen van consumenten en bedrijven vallen onder de 'hoog-risico' categorie. Deze systemen zullen onderhevig zijn aan strenge vereisten zoals risicobeoordelingen, menselijk toezicht en transparantie over de gebruikte algoritmen.
Personeelsbeslissingen
AI-tools die worden ingezet voor werving, promotie of ontslag van personeel bij financiële instellingen worden ook beschouwd als 'hoog-risico' en moeten voldoen aan strikte normen om discriminatie en oneerlijke behandeling te voorkomen.
Fraudedetectie
Hoewel fraudedetectiesystemen op basis van AI over het algemeen als 'beperkt risico' worden beschouwd, kunnen ze onder de 'hoog-risico' categorie vallen als ze een grote impact hebben op individuen, zoals bij het blokkeren van bankrekeningen.
Chatbots en virtuele assistenten
Zelfs AI-toepassingen met een 'laag risico' zoals chatbots en virtuele assistenten voor klantenservice zullen transparantie moeten bieden over het gebruik van AI en informatieverplichtingen naleven.
Algoritmische handelssystemen
AI-systemen voor algoritmische handel en portefeuillebeheer in vermogensbeheer kunnen als 'hoog-risico' worden aangemerkt vanwege hun potentiële impact op financiële markten en individuele beleggers.Hoewel de EU AI Act innovatie wil stimuleren, zullen financiële instellingen aanzienlijke investeringen moeten doen om hun AI-systemen in overeenstemming te brengen met de nieuwe regelgeving en de vereiste transparantie, veiligheid en verantwoording te garanderen
Gaat de EU AI Act alle zorgen rondom AI wegnemen?
Hoewel er nog vragen zijn over de mate waarin de act de zorgen rondom AI wegneemt, is het een sterke poging van Europese regelgevers om grip te krijgen op deze snel evoluerende technologie. Een goed beheerd iteratieproces zal noodzakelijk zijn om de regelgeving bij te stellen naarmate de markt meer ervaring opdoet.
Na goedkeuring door het Europees Parlement zal de act geleidelijk worden ingevoerd vanaf 1 augustus 2024, met een volledige implementatie binnen 36 maanden. Ongetwijfeld zal dit een leercurve voor de industrie worden, maar het is een belangrijke stap in het creëren van een evenwichtig kader voor de veilige en verantwoorde toepassing van AI in de financiële sector.
Veelgestelde Vragen (FAQ) over de EU AI Act in Finance
- Wat is de EU AI Act? De EU AI Act is een wetgevingskader van de Europese Commissie gericht op het reguleren van AI-systemen om hun veiligheid, betrouwbaarheid en ethische gebruik te waarborgen.
- Hoe beïnvloedt de EU AI Act de financiële dienstverlening? De EU AI Act legt strengere regels op voor 'hoog-risico' AI-systemen, zoals kredietwaardigheidsbeoordelingen en personeelsbeslissingen, wat kan leiden tot hogere kosten en complexiteit, maar ook tot grotere betrouwbaarheid en consumentenvertrouwen.
- Wat zijn de belangrijkste vereisten van de EU AI Act voor AI-systemen? AI-systemen moeten voldoen aan regels voor risicomanagement, datatraining, transparantie, cybersecurity en menselijk toezicht. Hoog-risico systemen hebben strengere eisen.
- Welke AI-toepassingen in de financiële sector worden als 'hoog-risico' beschouwd? AI-toepassingen zoals kredietwaardigheidsbeoordelingen, personeelsbeslissingen en algoritmische handelssystemen worden als hoog-risico beschouwd en moeten voldoen aan strenge regels.
- Wat zijn de voordelen van de EU AI Act voor de financiële sector? De act bevordert consumentenvertrouwen door veiligheid en betrouwbaarheid van AI-systemen te waarborgen, stimuleert ethische normen en creëert een gelijk speelveld voor AI-aanbieders in de EU.
Over de auteur
B.N. Van der Laan MBA is een gedreven AI-specialist met een master's degree in Financial Services. Hij combineert zijn diepgaande kennis met een passie voor innovatie om bedrijven te helpen de kracht van AI te benutten.
Van der Laan volgt de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van AI op de voet en deelt zijn inzichten en expertise in pakkende artikelen en presentaties, waardoor hij een graag geziene spreker is op workshops en conferenties over AI. Zijn expertise reikt verder dan AI in de financiële sector. Hij is ervan overtuigd dat AI een transformatieve kracht kan zijn voor bedrijven in alle sectoren, en helpt organisaties om hun efficiëntie, productiviteit en innovatiekracht te verhogen.
Als eigenaar van AI Personeelstraining zet Van der Laan zich in voor het opleiden en bijscholen van professionals in AI-technologieën. Daarnaast is hij bestuurslid en penningmeester van de Nederlandse Vereniging van AI & Robotrecht.