Ga naar hoofdinhoud

Blog · AI-Geletterdheid

Hoe Toon je AI-Geletterdheid Aan? Het Bewijsdossier (2026)

2026-09-19 · 8 min lezen

Hoe Toon je AI-Geletterdheid Aan? Het Bewijsdossier (2026)
Onderdeel van het AI-Geletterdheid Kenniscluster

Dit artikel beantwoordt de specifieke vraag: Hoe toont u AI-geletterdheid aantoonbaar aan bij inspecties en audits? Lees voor de context en competentiemodellen onze centrale gids: Aantoonbaarheid & Bewijslast in onze AI-geletterdheid gids.

1. De omgekeerde bewijslast bij toezicht

Wanneer een toezichthouder (zoals de Autoriteit Persoonsgegevens of de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur) aanklopt na een gemeld datalek of een klacht over algoritmische willekeur, geldt in de praktijk het verantwoordingsbeginsel (accountability). Het volstaat niet om te beweren dat uw medewerkers "natuurlijk wel weten hoe ze met AI moeten omgaan". U moet het zwart-op-wit kunnen bewijzen.

2. De 5 componenten van een waterdicht AI-bewijsdossier

1. Het Opleidingscurriculum & Leerdoelen

Gedocumenteerd overzicht van de gevolgde cursusmodules: uitleg over werking van LLM's, data-classificatie, veilige prompting, biasdetectie en de specifieke vereisten van de EU AI Act.

2. Presentielijsten & Deelnemersregistratie

Formele registratie van welke medewerkers wanneer aan de training hebben deelgenomen, inclusief de afdelingen die werken met verhoogde risico's (HR, Finance, Juridisch).

3. Certificaten van Bekwaamheid

Persoonlijke certificaten uitgegeven door een gerenommeerd opleidingsinstituut (zoals AI Personeelstraining), waarin de getoetste competenties expliciet zijn vermeld.

4. Ondertekende Gedragscode AI

Een door de werknemer getekende verklaring dat kennis is genomen van het interne AI-beleid en de stoplichtregels voor datainvoer.

5. Periodieke Refreshers & Kennisupdates

Aantoonbare planning van jaarlijkse updatesessies waarin nieuwe technologieën (zoals autonome agents) en veranderde wetgeving worden bijgespijkerd.

3. Borging binnen de governance structuur

Het bewijsdossier van AI-geletterdheid wordt centraal beheerd door de HR-afdeling of de AI Officer en vormt een vast agendapunt binnen de AI Governance Board. Zo sluit bekwaamheid naadloos aan op toezicht en risicomanagement.

Veelgestelde vragen over dit onderwerp

Wat vraagt een toezichthouder wanneer deze AI-geletterdheid controleert?

Toezichthouders zoals de AP of RDI vragen om concrete bewijsstukken: welke doelgroepen zijn getraind, welke leerdoelen en competenties zijn behandeld, wanneer vond de training plaats, wie waren aanwezig en hoe is getoetst of de stof werd begrepen.

Wat zijn de 5 onmisbare onderdelen van het bewijsdossier?

1) Een actueel AI-beleid en gedragscode, 2) Het opleidingsplan per functiecategorie, 3) Presentielijsten en deelnamebevestigingen, 4) Toetsresultaten of uitgegeven certificaten, en 5) Ondertekende verklaringen van medewerkers over het respecteren van privacy- en toelatingsregels.

Hoe lang moet een organisatie opleidingsbewijzen bewaren?

Conform algemene administratie- en toezichtsregels adviseren wij om trainingsregistraties en certificaten minimaal gedurende de duur van het dienstverband plus 5 jaar te bewaren in het personeels- of compliance-dossier.

Is een jaarlijkse herhalingstraining nodig?

Gezien de snelle evolutie van AI-technologie (zoals autonome agents en multimodale tools) is een jaarlijkse opfriscursus of periodieke kennistoetsing essentieel om aan te tonen dat de geletterdheid actueel blijft.

Barry van der Laan MBA
Auteur

Barry van der Laan MBA

Senior AI Trainer, docent en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor AI- en Robotrecht (NVAIR). Hij leidt incompany trainingen en helpt organisaties compliant te worden met artikel 4 van de EU AI Act.

Praktische vervolgstap

Maak uw medewerkers aantoonbaar AI-geletterd

Voldoe direct aan artikel 4 van de EU AI Act met een interactieve incompany training. Uw personeel leert veilig prompten, privacyrisico's vermijden en productiviteit verhogen.