Ga naar hoofdinhoud

Blog

Veelgestelde vragen over AI-geletterdheid

2025-02-27 · 5 min lezen

Vrouw werkt aan een bureau in een lichte, groene kantoortuin naast een humanoïde robot

Veelgestelde vragen over AI-geletterdheid onder de EU AI Act

Wat is AI-geletterdheid?

AI-geletterdheid is het geheel van vaardigheden, kennis en inzicht waarmee mensen AI-systemen op een geïnformeerde manier kunnen inzetten en zich bewust zijn van de kansen, risico’s en mogelijke schade van AI. Het gaat niet om programmeren, maar om begrijpend, doelgericht en kritisch gebruik op de werkvloer.

Wat zegt artikel 4 van de EU AI Act?

Artikel 4 verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen om naar beste vermogen te zorgen dat hun personeel en andere personen die namens hen met AI werken over een toereikend niveau van AI-geletterdheid beschikken. Daarbij wordt rekening gehouden met technische kennis, ervaring, opleiding en de context waarin de AI wordt gebruikt.

Wie moet aan artikel 4 voldoen?

De plicht geldt voor alle aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen in de Europese Unie. Ook organisaties die zelf geen software bouwen maar medewerkers AI-toepassingen laten gebruiken vallen eronder, evenals ingehuurde contractors en zzp-ers die namens hen met AI werken.

Sinds wanneer geldt de verplichting?

Artikel 4 is in werking getreden op 2 februari 2025. De verplichting geldt dus al, ook al worden andere bepalingen van de EU AI Act, zoals die voor hoog-risico systemen, later van kracht.

Is AI-training verplicht?

De wet noemt geen specifieke training of vaste vorm. Wel moeten organisaties aantoonbaar passende maatregelen nemen die passen bij het risico en de functie van de medewerker, en training is daarvoor een logisch middel.

Moet iedere medewerker dezelfde training volgen?

Nee. Artikel 4 vraagt om maatregelen naar vermogen, passend bij de taak, achtergrond en context van de medewerker. Een algemene introductie kan gezamenlijk, maar voor functies zoals HR, finance, klantcontact of directie zijn rolgebonden oefeningen nodig.

Is een officieel certificaat verplicht?

Nee, de wet schrijft geen specifiek overheidscertificaat voor. Een certificaat van een opleider kan wel dienen als bewijs van gevolgde educatie in het compliancedossier, naast feitelijke werkafspraken en intern AI-beleid.

Wat zijn de gevolgen als een organisatie niet aan artikel 4 voldoet?

Nationale toezichthouders, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, kunnen bij controles handhavend optreden met waarschuwingen, bindende aanwijzingen en in ernstige gevallen bestuurlijke boetes. Daarnaast loopt een werkgever het risico op civiele aansprakelijkheid als bij een datalek of contractbreuk geen opleidingsmaatregelen kunnen worden aangetoond.

Over AI Personeelstraining

AI Personeelstraining is opgericht door Barry van der Laan MBA, een gedreven AI-specialist met een master's degree in Financial Services. Hij combineert zijn diepgaande kennis met een passie voor innovatie om bedrijven te helpen de kracht van AI te benutten.

Van der Laan geeft met zijn team trainingen en ontwikkelt AI tools en AI-beleid. Hij volgt de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van AI op de voet en deelt zijn inzichten en expertise in pakkende artikelen en presentaties, waardoor hij een graag geziene spreker is op workshops en conferenties over AI. Zijn expertise reikt verder dan AI in de financiële sector. Hij is ervan overtuigd dat AI een transformatieve kracht kan zijn voor bedrijven in alle sectoren, en helpt organisaties om hun efficiëntie, productiviteit en innovatiekracht te verhogen.

Als eigenaar van AI Personeelstraining richt Van der Laan zich op het opleiden en bijscholen van professionals in AI-technologieën. Hij is daarnaast bestuurslid en penningmeester van de Nederlandse Vereniging voor AI & Robotrecht. Van der Laan's expertise wordt erkend op Europees niveau; hij neemt deel aan werkgroepen van de Europese Commissie voor de ontwikkeling van de General-Purpose AI Code of Practice, waar hij bijdraagt aan AI-beleid op EU-niveau.

Lees ook: het AIP Duurzame AI Kompas · welke data in een AI-tool mag.

Praktische vervolgstap

Breng AI veilig en effectief naar de werkvloer

Wil je weten waar jouw organisatie staat of direct aan de slag met een maatwerk incompany training? Ontdek onze praktische aanpak voor teams.